Waar haal jij jouw inspiratie vandaan?
Juni 2026
Sommige problemen zijn ontzettend hardnekkig en krijgen we maar niet opgelost. Vaak komt dat omdat we blijven hangen in wat we al kennen. Oplossingen die eerder hebben gewerkt, voelen veilig en vertrouwd en passen we dan een beetje aan in de hoop daarmee het probleem te tackelen. Daarnaast zorgt vakblindheid ervoor dat we te veel vanuit ons eigen kennisgebied naar het probleem kijken, waardoor ideeën en oplossingen uit andere omgevingen en sectoren over het hoofd worden gezien.
Problemen lijken vaak uniek, maar de onderliggende patronen zijn dat meestal niet. In andere omgevingen, organisaties of sectoren zijn vergelijkbare uitdagingen vaak al eerder opgelost, alleen in een andere vorm. Zo inspireerde de gebruiksvriendelijkheid van banken apps vele zorgverzekeraars om ook hun complexe administratieve processen snel, digitaal en eenvoudig af te wikkelen. Waar vroeger het indienen van een declaratie een lang en stroperig proces was, is dit nu meestal binnen een paar klikken afgehandeld en volgt de uitbetaling snel.
Open, flexibel en nieuwsgierig
Omdat oplossingen uit andere sectoren of omgevingen zelden één-op-één over te nemen zijn, is het vermogen om verder te kijken dan alleen het probleem zelf cruciaal. Door boven de materie te gaan staan, zul je namelijk wel degelijk overeenkomsten herkennen tussen ogenschijnlijk ongerelateerde onderwerpen. Juist door die verbindingen te zien, ontstaan vaak vernieuwende en verrassend effectieve oplossingen.
Door buiten je eigen context te kijken, ontdek je nieuwe ideeën, methodes en perspectieven die je zelf misschien niet snel zou bedenken. Om dat te kunnen zien, heb je wel een open, flexibele en nieuwsgierige geest nodig. Je moet bereid zijn verder te kijken dan je eigen vakgebied en realiseren dat waardevolle inzichten overal vandaan kunnen komen. Daarbij is het belangrijk dat je jezelf durft uit te dagen door aannames en vaste denkkaders waar je misschien al jaren aan vasthoudt, los te laten.
Een rebellenactie: Inzichten uit de Formule 1 race
Begin jaren 2000 kampte het Great Ormond Street Hospital (GOSH) in het Verenigd Koninkrijk met een groot probleem. De overdracht van kinderen van de operatiekamer naar de intensive care verliep chaotisch en was een van de meest foutgevoelige momenten in hun zorg. Ondanks meerdere pogingen om dit proces te verbeteren, bleef het probleem bestaan.
De doorbraak kwam vanuit onverwachte hoek. Twee artsen zagen een Formule-1-race en raakten geïntrigeerd door de strak gechoreografeerde pitstop van Ferrari: zouden zij daar wat van kunnen leren? Maar het idee werd binnen het ziekenhuis met scepsis ontvangen, want wat konden race-engineers nu bijdragen aan het verbeteren van kinderzorg? Maar ze hadden niets te verliezen, want tot dan toe was alles wat ze hadden geprobeerd niet succesvol geweest.
Ferrari- en McLaren-teams bekeken videobeelden van de overdrachten tussen de OK en de IC en concludeerden dat er drie kernproblemen waren: te veel mensen die tegelijk praten, geen duidelijke leider en geen vaste volgorde in de verschillende taken die werden uitgevoerd.
Het GOSH ging aan de slag met deze inzichten en ontwierp samen met een ergonomiespecialist een nieuw, geolied proces. Daarbij werd één duidelijke leider aangewezen die het proces coördineert, terwijl alle teamleden vaste verantwoordelijkheden kregen. Ook werd een strikte volgorde van handelingen ingevoerd, ondersteund door een grondige voorbereiding en analyse van mogelijke risico’s. Tijdens kritieke momenten lag de nadruk op rustige en gestructureerde communicatie, zodat misverstanden door onderbrekingen of door elkaar praten zoveel mogelijk werden voorkomen.
Door het implementeren van de pitstop principes in het overdrachtsproces, verbeterde de resultaten aanzienlijk. Informatie werd beter en vollediger uitgewisseld en de overdracht ging sneller. Volgens een studie in Pediatric Anesthesia (2007) leidde dit tot wel 42% minder fouten.
Heb jij een voorbeeld dat anderen kan inspireren of waar we van kunnen leren? Deel het met ons!
Anders kunnen kijken
De twee artsen waren in staat geweest om met andere ogen naar hun eigen werk in het ziekenhuis te kijken en een overeenkomst te zien met de F1-races. Pas toen lukte het om de hardnekkige problemen op te lossen.
Iemand die ook pleit voor het belang van situaties vanuit een ander perspectief te bekijken, is zorgvernieuwer Teun Toebes. Zijn motto luidt: ‘Anders kijken is anders doen’, waarmee hij mensen wil aansporen om het zorgsysteem voor ouderen te vernieuwen. In zijn boek ‘Verpleegthuis’ schrijft hij: “Ik wil onze toekomst juist leuker maken, want de benadering van mensen met dementie veranderen is niet méér werk, het is simpelweg een kwestie van anders kijken… Als je dat eenmaal ziet, ruil je routine en sleur in voor extra geluk in je werk.”
Rebellenoefening: Met andere ogen
Met deze oefening leer je om buiten je eigen denkkader naar een probleem te kijken. Je kunt ‘m alleen doen, maar het is ook heel leuk om het samen met het team te doen.
Stap 1: Kies een probleem of frustratie waar je regelmatig tegenaan loopt in het werk. Omschrijf het kort.
Stap 2: Formuleer het probleem nu als een vraag. Bijvoorbeeld: jouw frustratie is dat je dagelijks loopt te zoeken naar bepaalde hulpmiddelen en daar best veel tijd mee kwijt bent. Dan wordt de vraag: ”Hoe zorgen we dat we niet meer zoveel tijd kwijt zijn met het zoeken naar hulpmiddelen?”
Stap 3: Denk nu aan een compleet andere sector of beroep, zoals een maaltijdbezorger, pretpark, logistiek centrum, supermarkt, datingapp of luchtvaartmaatschappij en kies er eentje uit. Ga niet per se voor de meest voor de hand liggende optie, maar durf ook iets geks uit te kiezen.
Stap 4: Beantwoord nu de vraag: Hoe zou deze sector of persoon jouw probleem aanpakken?
Tip: Maak het expres een beetje absurd, want juist de gekke ideeën hoeven niet één op één de oplossing te zijn, maar zorgen wel vaak voor verrassende inzichten. Bijvoorbeeld: katteneigenaren laten hun huisdier chippen, zodat het bij vermissing gemakkelijker kan worden geïdentificeerd en teruggebracht naar de eigenaar. Het chippen van een kat helpt dus om ‘m makkelijk te traceren en dit principe zou kunnen worden toegepast op de spullen van de verpleegafdeling.
Stap 5: Kies nu één idee dat stiekem best slim is. Werk dat idee nu uit naar je eigen praktijk en ga ermee aan de slag!
Wil je de oefening in pdf-formaat? Kijk dan op de pagina met alle zorgrebellen oefeningen!
Meer verdieping?
📷 Hugo Suíssas is een Portugese fotograaf en visueel kunstenaar en maakt bijzondere, creatieve composities waarin hij speelt met perspectief en illusies. Zijn werk tovert gegarandeerd een glimlach op je gezicht! Check het op Instagram.
📕 Natuurlijk mag het Omdenken-boekje hier niet ontbreken. Een klein, grappig boekje dat je aan het (om)denken zet. Met simpele voorbeelden word je geprikkeld dat je ook op andere manieren naar de wereld kunt kijken. Ohja, er is ook een leuke Omdenken Podcast!
Nog even dit 💫
Samen met het Van Kleef Instituut en Barbara Oppelaar gaan wij dit najaar het theater in met ‘Niet in mijn dienst’, waarna wij ook doorpakken met een paar workshops. Door veranderingen in regels en beleid ontstaan er in de zorg nieuwe dilemma’s in verantwoordelijkheden. Met dit project onderzoeken we ‘Niet in mijn dienst’-momenten om te begrijpen waar het schuurt en wat zorgverleners en leidinggevenden nodig hebben om hier goed mee om te gaan.
👉🏻 Er zijn nog wat plekjes vrij om hierbij te zijn!
Volgende editie
Wist je dat als je onder druk staat, je vermogen om goede beslissingen te nemen flink kan dalen? Uit onderzoek is naar voren gekomen dat het denkvermogen van mensen die extreme stress ervaren tot wel 80% reduceert? Het is dus extreem belangrijk om af en toe te vertragen om daarna weer te kunnen versnellen. Een mooi thema om in de volgende nieuwsbrief bij stil te staan.
Tot de volgende keer!